على زمانى قمشه اى
101
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
متحرك بودن زمين شد ، وى به مطالعه وپژوهش در آثار منجمان گذشته پرداخت وهمه اشكالات وناهماهنگىهايى را كه در دستگاه كرات ودواير بطليموس وجود داشت هويدا ساخت در سال 1504 بود كه كپرنيك با عقيدة « فيلولائوس » و « آريستارك » كه 18 قرن پيش از وى به حركت دورانى زمين اعتقاد پيدا كرده بودند موافق شد وقبول كرد كه زمين هر 24 ساعت يك بار به دور خود حركت مىكند أو خورشيد را در مركز كره سماوي ساكن نگاه داشت ، وزمين را در مدت يك سال به دور آن به حركت آورد ، به عقيدة وى ستارگان همه نقاط درخشان وثابتي هستند ، وسيارات همگى مانند زمين به دور خورشيد حركت مىكنند « 1 » . منظومه شمسي : مدلى كه كپرنيك از منظومه شمسي ارائه داد ، خورشيد در مركز عالم فرض شده وزمين وسيارات ديگر به دور خورشيد مىگردند ، افزودن بر اينها ، اقمار سيارات ، سياركها ، ستارگان دنبالهدار ، شهاب سنگها وغبار از اجزاى اين خانواده هستند . واژه شمسي حاكى از آن است كه خورشيد فرمانروا است : ودر حدود 9 / 99 درصد همهء مادة اين منظومه در خورشيد مجتمع است ( جرم همه سيارات ، اقمار وغيره 1 % ديگر را تشكيل مىدهد ) . حاصل اين توزيع جرم ، آن است كه خورشيد ، تقريبا ساكن است وهمهء اجرام سبكتر برگرد آن مىگردند واين در حالي است كه در
--> ( 1 ) - دهخدا ، لغتنامه ، از تاريخ علوم پىيروسو .